Debriyaj Sistemi Yağlaması ve Bakım

Kısa cevap: Hidrolik debriyaj sisteminde aslında "yağ" değil, çoğu araçta fren hidroliğinin aynısı dolaşır. Yani doğru debriyaj yağı türü sorusunun cevabı, araçların büyük bölümünde DOT 4 (bazı modellerde DOT 3 ya da DOT 5.1) fren hidroliğidir. Küçük bir azınlıkta — özellikle merkezi hidrolik sistem kullanan bazı Fransız modellerinde — yeşil renkli mineral esaslı LHM sıvısı kullanılır ve bu ikisi asla karıştırılmaz. Hangisinin gerekli olduğunu hidrolik deposunun kapağındaki yazı ve kullanım kılavuzu kesin olarak söyler. Sıvı, motor yağı gibi kilometreye göre değil, genellikle 2 yılda bir neme doyduğu için değiştirilir.

Neden "debriyaj yağı" aslında fren hidroliği?

Manuel şanzımanlı araçların çoğunda debriyaj ana silindiri, fren hidroliği deposunun alt tarafındaki ayrı bir çıkışa bağlıdır ya da kendi küçük deposu vardır ama içine aynı sıvı doldurulur. Pedala bastığınızda ana silindir bu sıvıyı sıkıştırır, hortum üzerinden yardımcı silindire iletir ve baskı balatasını serbest bırakır. Sistem tamamen sıvının sıkışmazlığına dayanır; bu yüzden kullanılan sıvının kaynama noktası ve nem tutma davranışı doğrudan pedal hissini belirler.

Bu mekanizmanın nasıl çalıştığını daha temelden merak ediyorsanız sitedeki debriyajın çalışma prensibini anlatan bölüm iyi bir başlangıç noktası. Silindirlerin görevini ayrıntılı gören ana ve yardımcı silindir arızaları yazısı da bu sayfayla birlikte okunmaya değer.

Hangi sıvıyı koyacağım? Türler ve karıştırma kuralı

Pratik kural: kapakta yazan neyse onu koyun, bir üst DOT numarasına geçmek genellikle sorun çıkarmaz, aşağı inmek çıkarır. Glikol esaslı sıvıyla mineral sıvıyı karıştırmak ise keçeleri şişirip sistemi tamamen bitirir; bu hata onarımı silindir ve hortum değişimine kadar gider.

Peki motor yağı ya da gres nereye giriyor?

Debriyajın mekanik tarafında da yağlama vardır ama farklı ürünlerle: şanzıman giriş mili dişlisine (göbek kaması) ince bir tabaka yüksek sıcaklığa dayanıklı gres, rulman kılavuz borusuna aynı gresten çok az miktarda, teli olan araçlarda kablo kılıfına ise akışkan bir yağ uygulanır. Buradaki en yaygın hata fazla gres kullanmaktır: ısınınca savrulup balata yüzeyine yapışır ve kaymaya davetiye çıkarır. Kayma belirtilerini tanımak için debriyaj kaymasını tespit etme bölümündeki testleri uygulayabilirsiniz.

Ne sıklıkla değiştirmeliyim?

Glikol esaslı sıvılar higroskopiktir, yani havadan nem çeker. Nem oranı yükseldikçe kaynama noktası düşer ve sıvı iç yüzeyleri korozyona uğratır. Bu yüzden ölçüt kilometre değil takvimdir:

• 2 yılda bir tam değişim (fren hidroliğiyle aynı bakımda yapılabilir)
• Pedalda süngerleşme, kavrama noktasının aşağı inmesi varsa beklemeden
• Herhangi bir silindir, hortum ya da boru değişiminden sonra
• Sıvı rengi koyu kahveye döndüyse ya da içinde tortu görünüyorsa

Depo seviyesi kendi kendine düşüyorsa bu bir "tüketim" değil, sızıntıdır. Sistemde sıvı normalde harcanmaz. Nereden kaçırdığını bulmak için sızıntı tespiti ve hortum kontrolü yazılarındaki adımları izleyin.

Değişimi kendim yapabilir miyim? Adımlar

1. Depo kapağını açın, eski sıvıyı şırınga veya küçük pompayla mümkün olduğunca çekin. Fren ve debriyaj aynı depoyu paylaşıyorsa depoyu tamamen boşaltmayın, alt seviyede bırakın.
2. Yeni sıvıyı taze, ağzı ilk kez açılan bir kutudan doldurun. Açık kalmış kutular nem çeker.
3. Yardımcı silindir üzerindeki hava alma vidasına şeffaf hortum takın, ucunu şişeye sokun.
4. Yanınızda biri varsa: pedala birkaç kez bassın ve dipte tutsun, siz vidayı çeyrek tur açın, sıvı akınca kapatın, sonra pedalı bıraksın. Tek başınızaysa tek yönlü valfli hava alma seti işi kolaylaştırır.
5. Her turda depo seviyesini kontrol edin; asla dibe inmesine izin vermeyin, yoksa yeniden hava basar.
6. Hortumdan berrak, balonsuz sıvı gelene kadar sürdürün. Vidayı sıkın, seviyeyi işarete getirin, kapağı kapatın.
7. Motor çalışmadan pedalı 10-15 kez basıp hissi kontrol edin, sonra araç dururken vites geçişlerini deneyin.

Dökülen sıvıyı hemen bol suyla temizleyin; glikol es