Kısa cevap: Debriyaj hortumu, ana silindirden gelen hidrolik basıncı yardımcı silindire taşıyan esnek bağlantıdır. Dışı sağlam görünse bile içi zamanla kabararak daralır; bu da debriyaj hortum tıkanması denilen duruma yol açar. Belirtisi nettir: pedala bastığınızda vites geçer ama pedalı bıraktığınızda debriyaj geç ayrılır ya da pedal yavaş yavaş yukarı döner. Kontrolü, hortumu sökmeden pedal davranışını izleyerek başlar; kesin teşhis için hortumun iki ucu sökülüp içinden hava üflenerek yapılır. Değişimi, temel el aletleri ve bir hava alma işlemiyle evde yapılabilecek işlerdendir; ortalama 1–2 saat sürer.
Hidrolik debriyaj sisteminde pedala bastığınızda ana silindir hidrolik yağını iter. Bu yağın yardımcı silindire ulaşması gerekir. Motor titreştiği ve şanzıman gövdesi şasiye göre hareket ettiği için bu iki nokta arasında sert metal boru kullanılamaz; devreye esnek kauçuk hortum girer. Yani hortum, sistemin en hareketli ve en çok yorulan parçasıdır. Sistemin genel işleyişini merak ediyorsanız debriyajın çalışma prensibini anlatan bölüm iyi bir başlangıç olur.
Tıkanma tek yönlü bir sorun yaratır. Basınç gitmeye devam eder ama geri dönüş yavaşlar. Klasik belirtiler:
Bu tablo, ana silindir ya da yardımcı silindir arızasıyla karışabilir. Ayrım şöyle yapılır: silindir arızalarında genellikle pedal yumuşar veya boşa gider; hortum tıkanmasında pedal sertliğini korur, sadece geri dönüş yavaşlar. Pedalın sürekli sert olması ise çoğunlukla mekanizma sürtünmesi veya balata kaynaklıdır.
Hortumu incelerken hidrolik yağ sızıntısı da görüyorsanız önce sızıntı kaynağını netleştirin; iki sorun aynı anda olabilir ve yalnız hortum değişimi sonucu düzeltmez.
Hortumu iki ucundan söktükten sonra bir ucundan ağzınızla veya düşük basınçlı hava tabancasıyla üfleyin. Yeni hortumda hava neredeyse dirençsiz geçer. Eski hortumda hissedilir bir direnç, hatta hiç geçmeme durumu varsa tıkanma kesindir. Ters yönden de deneyin; bazı hortumlar tek yönde valf gibi davranır.
| Aşama | Yapılacak iş |
|---|---|
| Hazırlık | Anahtar takımı, boru anahtarı (flare nut), pas sökücü, kap, hidrolik yağ, eldiven, gözlük |
| Boşaltma | Hava alma nipelinden yağın çoğunu bir kaba alın; deponun boşalmasını bekleyin |
| Sökme | Önce metal boru rakorunu boru anahtarıyla gevşetin, sonra braket klipsini çıkarın, en son alt bağlantıyı sökün |
| Takma | Yeni hortumu burmadan yerleştirin, klipsi takın, rakorları elle başlatıp sonra sıkın |
| Bitirme | Depoyu doldurun, hava alın, kaçak kontrolü yapın |
Yardımcı silindirdeki nipele şeffaf hortum takın, ucunu yağ dolu bir şişeye sokun. Yardımcınız pedala birkaç kez bassın ve basılı tutsun; siz nipeli çeyrek tur açın, yağ ve hava çıksın, kapatın. Pedal bırakılsın. Bu döngüyü hortumda kabarcık kalmayana kadar tekrarlayın. Depo seviyesinin dibe vurmamasına sürekli dikkat edin, yoksa baştan başlarsınız.
Hayır. Tıkanma, kauçuğun iç katmanının ayrılmasından kaynaklanır; temizlenecek bir kir değildir. Ayrıca kopan parçacıklar yardımcı silindire gidip keçeyi çizer.